Mỹ được gì trong việc phá băng quan hệ với Trung Quốc ở thế kỷ trước

Chính phủ Hoa Kỳ hiện tại, Tổng thống Trump và các thành viên nội các của ông không hoan nghênh chính quyền Trung Quốc. Tuy nhiên, ít ai để ý đến các đời tổng thống trước đây, từng có nhiều chính sách ủng hộ cho Trung Quốc nhằm lôi kéo chính quyền nước này để chống lại Liên Xô.

Phá băng quan hệ Trung – Mỹ bằng ngoại giao bóng bàn

Năm 1949, Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc lui về Đài Loan, nhưng họ vẫn nhận được sự hỗ trợ quân sự từ Hoa Kỳ. Trong khi Trung Quốc Đại Lục từ lâu đã cắt đứt quan hệ với Hoa Kỳ.

Năm 1969, ông Nixon nhậm chức Tổng thống Hoa Kỳ và bắt đầu điều chỉnh các chính sách đối ngoại ở châu Á. Từ yêu cầu chống lại khối Liên Xô, ông hy vọng sẽ phát triển quan hệ với Trung Quốc để cân bằng cán cân.

Ngày 10 tháng 04 năm 1971, đội tuyển bóng bàn của Mỹ đã bắt đầu chuyến viếng thăm kéo dài một tuần tại nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa theo lời mời của chính quyền Đảng Cộng sản. Chuyến viếng thăm được truyền thông đưa tin rầm rộ này là một phần trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm xây dựng một mối quan hệ ngoại giao gần gũi hơn với Mỹ. Sự kiện này được nhiều nhà quan sát Mỹ nhắc đến với tên gọi: “Ngoại giao bóng bàn”.

Tháng 7/1971, Ngoại trưởng Mỹ, ông Henry Kissinger đã sang thăm Trung Quốc và dọn đường cho Tổng thống Nixon sang Trung Quốc vào năm 1972.Như lịch sử đã ghi nhận, sự kiện “ngoại giao bóng bàn” mang lại nhiều thành công. Vào tháng 02 năm 1972, Tổng thống Mỹ Richard Nixon đã có chuyến công du lịch sử đến Trung Quốc để mở đầu các trao đổi về tái thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Ông Nixon tuyên bố rằng chuyến thăm Trung Quốc sẽ “thay đổi thế giới”. Tuy nhiên trên thực tế, chuyến đi phá băng này đã gieo mầm ác mộng cho tương lai của nước Mỹ.

Mỹ được gì trong việc phá băng quan hệ với Trung Quốc ở thế kỷ trước

Mỹ giúp Trung Quốc tiếp cận chuỗi cung ứng của thế giới

Năm 1979, Hoa Kỳ và Trung Quốc chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao và liên tục cải thiện quan hệ. Vào ngày 7/7/1979, Tổng thống Carter và Bắc Kinh đã ký thỏa thuận quan hệ thương mại đầu tiên giữa Hoa Kỳ -Trung Quốc, hứa hẹn sẽ dành nguyên tắc đối xử ‘tối huệ quốc’ (MFN – quốc gia được ưu ái nhất) trao cho Trung Quốc.

Nguyên tắc MFN cho thương mại là gì? Nói một cách đơn giản, đó là một quan hệ đối tác không thông qua ký kết, nhưng sẽ mang lại cho Trung Quốc những điều kiện ưu đãi đặc biệt và đánh thuế với mức thấp hơn.

Năm 1980, khi MFN có hiệu lực, Carter cũng sử dụng vị thế của Hoa Kỳ trong Ngân hàng Thế giới để giúp Trung Quốc khôi phục vị trí là một thành viên của Ngân hàng Thế giới, khai thông kênh tài chính để Trung Quốc hấp thụ dinh dưỡng thế giới.

Năm 1981, Trung Quốc đã nhận được khoản vay đầu tiên từ Ngân hàng Thế giới. Kể từ đó về sau, Ngân hàng Thế giới mỗi năm đều cung cấp các khoản vay đều đặn cho Trung Quốc.

Năm 1986, nhờ vào những nỗ lực của Hoa Kỳ và Nhật Bản, Trung Quốc đã gia nhập Ngân hàng Phát triển Châu Á, mở thêm một kênh khác để Trung Quốc bòn rút ‘dinh dưỡng’ của thế giới. Từ đó đến nay, Ngân hàng Phát triển Châu Á đã cung cấp cho Trung Quốc khoản vay 40 tỷ đô la Mỹ.

Chính sách xoa dịu của Hoa Kỳ đối với vụ thảm sát Thiên An Môn năm 1989 của Trung Quốc

Đêm mồng 3 rạng sáng ngày 04/06/1989, chính quyền Bắc Kinh huy động quân đội và xe tăng đàn áp đẫm máu hàng ngàn sinh viên biểu tình đòi dân chủ tại Quảng trường Thiên An Môn. Sự kiện này lại một lần nữa phơi bày bản chất xấu xa của Trung Quốc.

Bước sang năm 1990, một số Nghị viên Quốc hội Hoa Kỳ đã đề xuất một dự luật, nêu quan điểm về thảm kịch nhân quyền do Trung Quốc gây ra. Họ kêu gọi bãi bỏ MFN đối với Trung Quốc hoặc tạo ra các điều kiện bổ sung. Ông Bush, Tổng thống Mỹ khi đó, dưới áp lực toàn cầu trong việc trừng phạt Trung Quốc, đã đình chỉ trao đổi quân sự giữa Mỹ và Trung Quốc.

Tuy vậy mọi thứ không đơn giản như mọi người thấy. Các tài liệu được giải mật từ Thư viện Tổng thống Bush cho thấy, sau sự kiện thảm sát Thiên An Môn, Bush đã gửi đặc phái viên đến Bắc Kinh hai lần trong vòng sáu tháng, và hai lần gửi thư cho Đặng Tiểu Bình. Điều này nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ nguyện ý “nắm tay” với Trung Quốc.

Brent Scowcroft, Cố vấn An ninh Quốc gia khi đó nói rằng, Quốc hội Hoa Kỳ muốn áp đặt các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn đối với Trung Quốc, nhưng “Tổng thống phản đối hành động này”.

Tài liệu cho thấy Tổng thống Bush cha trong một bức thư gửi Đặng Tiểu Bình đã bày tỏ nếu Trung Quốc tin rằng trao đổi kinh tế với phương Tây là tốt, thì ông ta sẵn sàng tiếp tục chịu áp lực từ Quốc hội Hoa Kỳ và sẽ không ngay lập tức cắt đứt hợp tác kinh tế và thương mại với Trung Quốc.

Truyền thông Pháp RFI trong một báo cáo cho biết, sau sự kiện thảm sát Thiên An Môn (ngày 4/6/1989), chính quyền Bush liên tục mở cửa trở lại cho Trung Quốc, bao gồm: tháng 7, phê chuẩn lệnh miễn trừ đặc biệt cho phép Boeing bán bốn máy bay thương mại cho Trung Quốc; tháng 10, nới lỏng lệnh trừng phạt quân sự, cho phép quan chức Trung Quốc trở về Hoa Kỳ để tiếp tục nâng cấp kế hoạch “Trân châu hòa bình” v.v. Với sự giúp đỡ từ Hoa Kỳ, Chính phủ Trung Quốc đã lật lại tình thế.

Năm 1993, nhậm chức không lâu, Tổng thống Clinton đề xuất Trung Quốc phải đáp ứng một số điều kiện nhân quyền quan trọng để có được sự tiếp tục đối xử theo nguyên tắc MFN. Tuy nhiên, dưới áp lực của cộng đồng doanh nghiệp Mỹ, đề xuất của Clinton đã trở thành một khẩu hiệu bị xếp lại. Ngày 26/5/1994, Chính phủ Hoa Kỳ tuyên bố gia hạn MFN đối với Trung Quốc từ năm 1994 đến 1995.

Giúp Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO

Vào tháng 4/1999, Thủ tướng Trung Quốc Chu Dung Cơ đến thăm Hoa Kỳ. Hai bên đã ra tuyên bố chung về việc Trung Quốc gia nhập WTO.

Tháng 11/1999, tại Bắc Kinh, Hoa Kỳ và Trung Quốc ký thỏa thuận song phương về việc Trung Quốc gia nhập WTO. Thỏa thuận này loại bỏ trở ngại lớn nhất trong việc gia nhập WTO của Trung Quốc.

Tháng 10/2000, sau khi Trung Quốc gia nhập WTO, thay vì xem xét các hoạt động thương mại của Trung Quốc hàng năm, Hoa Kỳ đã ký Đạo luật quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn với Trung Quốc.

Ngày 11/12/2001, với sự hỗ trợ quan trọng của Hoa Kỳ, Trung Quốc cuối cùng đã gia nhập WTO. Sau đó, Tổng thống Bush Jr đã ký một lệnh chính thức tuyên bố tình trạng quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn với Trung Quốc, có hiệu lực từ ngày 1/1/2002.

Khi mối quan hệ Hoa Kỳ – Trung Quốc vừa được khôi phục vào năm 1972, khối lượng thương mại song phương chỉ là 12,88 triệu USD. Tuy nhiên đến năm 2018, theo thống kê chính thức từ Hoa Kỳ, tổng khối lượng giao dịch giữa hai bên đã đạt khoảng 660 tỷ USD.

Trong đó, cán cân xuất khẩu nghiêng nhiều hơn về phía Trung Quốc: năm 2018, tổng lượng hàng xuất khẩu của Hoa Kỳ sang Trung Quốc là 120,1 tỷ USD, còn tổng xuất khẩu của Trung Quốc sang Hoa Kỳ lên tới 539,6 tỷ USD.

Sau khi gia nhập WTO, GDP của Trung Quốc tăng lên nhanh chóng, gấp 9 lần, dần dần phát triển thành nước sản xuất và xuất khẩu lớn nhất, vượt lên đứng thứ hai kinh tế thế giới.

Nội tình trong cuộc viện trợ của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc

Giám đốc Trung tâm Chiến lược Trung Quốc tại Học viện Hudson, ông Michael Pillsbury, đồng thời là tác giả cuốn sách “Cuộc chạy đua 100 năm – Chiến lược bí mật của Trung Quốc thay thế Mỹ trở thành một cường quốc trên thế giới” xuất bản năm 2015 (The Hundred-Year Marathon: China’s Secret Strategy to Replace America as the Global Superpower).

Cuốn sách tiết lộ chi tiết về các dự án viện trợ cho Trung Quốc được các Tổng thống Mỹ trước đây phê duyệt và liệt kê năm sai lầm lớn trong hiểu biết của Hoa Kỳ về Trung Quốc: trao đổi với Trung Quốc sẽ mang lại sự hợp tác toàn diện giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc; trao đổi với Trung Quốc sẽ khiến Trung Quốc bước vào con đường dân chủ; Trung Quốc là một đóa hoa dịu dàng cần sự giúp đỡ của Hoa Kỳ và phương Tây; Trung Quốc cũng hy vọng trở nên mạnh mẽ như Hoa Kỳ; phe “diều hâu” Trung Quốc đơn độc không thể làm nên điều gì.

Michael Pillsbury đề cập, từ những năm 1980, hàng trăm ngàn sinh viên Trung Quốc đã đến các trường đại học ở Hoa Kỳ. Quân đội Hoa Kỳ đã tiến hành trao đổi toàn diện với Trung Quốc trong các lĩnh vực trên bộ, trên biển và không quân, thủy quân lục chiến và bảo vệ bờ biển.

Trong số đó, ông cũng tiết lộ, “Theo báo cáo của ‘Washington Post’, vào đầu những năm 1980, chúng tôi (Hoa Kỳ) đã chi hai tỷ đô la Mỹ, mua nhiều vũ khí thông thường như súng tiểu liên Made In China để hỗ trợ du kích Afghanistan. Vào thời điểm đó, hai tỷ đô la Mỹ là khoản tiền đầu tiên Quân đội giải phóng quân Trung Quốc (PLA) thu được từ việc bán vũ khí cho nước ngoài. “

Tháng 12/2019, Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Châu Á và Thái Bình Dương, ông David Stilwell đã có bài phát biểu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế – Washington, trình bày chi tiết về sự trợ giúp của Hoa Kỳ cho Trung Quốc trong hơn 40 năm.

Hoa Kỳ không chỉ cung cấp cho Trung Quốc quân sự, hỗ trợ tình báo, chuyển giao công nghệ, mà còn nhượng bộ thương mại, đầu tư, tài trợ hàng loạt trong nhiều lĩnh vực và trao đổi giáo dục.

Chẳng hạn, năm 1981, Quyết định an ninh quốc gia do tổng thống Reagan ban hành “đã mở đường bán công nghệ không quân, mặt đất, hải quân và tên lửa (quân sự) cho Trung Quốc“. Năm 1983, kiểm soát xuất khẩu công nghệ sang Trung Quốc đã được nới lỏng trở lại. Vào năm 1986, thậm chí còn giúp Trung Quốc thiết lập nhiều dự án nghiên cứu như tự động hóa kỹ thuật di truyền, công nghệ sinh học, laser, công nghệ vũ trụ, robot thông minh có người lái trong không gian vũ trụ và siêu máy tính.

Phố Wall tiếp máu cho chính quyền Trung Quốc

Tháng 4/2010, ngân hàng Goldman Sachs đã bị Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) cáo buộc có hành vi gian lận đầu tư về một loại chứng khoán nợ địa ốc dưới chuẩn và đệ đơn kiện dân sự. Sau đó, một số kênh truyền thông ở Trung Quốc Đại Lục đã tiết lộ cách Goldman Sachs chiếm được lòng tin của ĐCSTQ, và chiếm một vị trí không thể thay thế ở thị trường Trung Quốc.

Một trong những thủ đoạn của Goldman Sachs là giúp Trung Quốc xử lý hàng chục tỷ tài sản xấu. Năm 2004, Goldman Sachs đã quyên góp 62 triệu đô la Mỹ để giúp một công ty trong công ty Chứng khoán Hải Nam – một cơ sở gặp khó khăn tài chính, trong khi chưa từng có mối quan hệ nào với công ty này trước đó.

Cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung bắt đầu khai hỏa vào tháng 6/2018. Dựa trên tỷ lệ mua vào là 2,5%, MSCI đã chính thức đưa cổ phiếu MSCI China A Stock của Trung Quốc Đại Lục vào “Chỉ số thị trường mới nổi của MSCI”.

Ngày 3/9/2018, tỷ lệ mua vào của cổ phiếu MSCI China A Stock chạm mốc 5%. Vào ngày 28/2/2019, MSCI tuyên bố đẩy tỷ lệ mua vào của cổ phiếu Mainland China Stock đạt mốc 20%. Reuters báo cáo rằng động thái này có thể thu hút hơn 80 tỷ đô la vốn nước ngoài mới vào Trung Quốc. Báo cáo cũng chỉ ra rằng các công ty Trung Quốc đã huy động hàng chục tỷ đô la thông qua thị trường tài chính Mỹ trong những năm gần đây.

Một trong hai công ty lớn nhất cung cấp các chỉ số thị trường toàn cầu khác là FTSE Russell, cũng đã có những hành động cụ thể. Vào ngày 27/9/2018, FTSE Russell tuyên bố tích hợp China A Stock vào hệ thống chỉ số giá cổ phiếu toàn cầu và phân loại nó là thị trường mới nổi thứ cấp. Theo thống kê môi giới chứng khoán cho biết cơ sở này đã mang lại nguồn quỹ trị giá hơn 500 tỷ đô-la Mỹ cho China A Stock.

Tiếp bước hai tổ chức trên, ngày 1/4/2019, Tập đoàn Bloomberg chính thức tuyên bố tích hợp trái phiếu China vào Chỉ số trái phiếu tổng hợp Mỹ Bloomberg Barclays.

Nhà kinh tế Hoa Kỳ Qinglian cho biết, được sự công nhận của ba tổ chức lớn (MSCI, GEIS và Bloomberg) tương đương với việc công nhận cổ phiếu hạng A và trái phiếu Chính phủ Trung Quốc vốn khá rủi ro, nhưng mang lại dòng vốn đầu tư nước ngoài khổng lồ cho Trung Quốc và làm giảm bớt khốn cảnh của thị trường tư bản Trung Quốc, có thể nói họ là “quý nhân” của Trung Quốc.

Trong một cuộc họp báo của “Ủy ban về Nguy cơ hiện tại: Trung Quốc”, cựu chiến lược gia kinh tế tài chính dưới thời chính phủ Reagan, ông Roger Robinson cho biết, năm ngoái Trung Quốc có thể đã lấy đi 3.000 tỷ đô la tài trợ của thị trường vốn Hoa Kỳ. Đây đều là “tiền vốn của người Mỹ”.

Truyền thông Chính phủ Trung Quốc cũng cho biết, theo báo cáo của Nhân Dân Nhật báo, chỉ riêng trong năm 2011, các công ty Trung Quốc đã ráo riết IPO (chào bán ra công chúng) ở các thị trường vốn ngoại, với số tiền tài trợ là 14,012 tỷ USD.

tổng hợp

Ads in post custom

Ads in post custom1

Ads in post custom2

Ads in post custom3